Hypotheekverstrekkers brengen volgens Vereniging Eigen Huis (VEH) veel huiseigenaren met een tophypotheek een risicotoeslag in rekening, die deze vaak niet meer hoeft te betalen. Als de huiseigenaar kan aantonen dat de executiewaarde van zijn woning boven het oorspronkelijke aanschafbedrag is beland, vervalt bij 38 van 40 door VEH onderzochte geldverstrekkers de risicotoeslag, conform de hypotheekovereenkomst. Een brief naar de geldverstrekker met daarin de actuele executiewaarde - de WOZ-waarde is meestal voldoende - volstaat dan volgens VEH voor een hypotheekrenteverlaging.
De betreffende huiseigenaren zijn volgens woordvoerder Hans André de la Porte van VEH vooral mensen die de afgelopen tien jaar een huis hebben gekocht, honderdduizenden in getal. Deze hebben er bijna allemaal voor gekozen om de volledige koopsom te financieren en dus geen eigen geld in te brengen. Dit brengt voor een bank risico met zich mee. Om dit af te kopen, betaalt de klant enkele tienden procent extra rente. In de meeste hypotheekvoorwaarden is echter opgenomen dat deze toeslag niet langer hoeft te worden betaald als het risico niet langer daadwerkelijk bestaat.
VEH heeft de geldverstrekkers in haar onderzoek de volgende vijf vragen gesteld: 1. Bent u bereid de renteopslag te laten vervallen als de hypotheeknemer kan aantonen dat zijn woning voldoende in waarde is gestegen? 2. Op welke momenten kan deze renteopslag komen te vervallen? 3. Kan de hypotheeknemer voor het aantonen van de waardestijging mijn nieuwe WOZ-beschikking gebruiken of moet hij zijn woning laten taxeren? 4. Berekent u kosten voor het vervallen van de topopslag? 5. Waar kan de hypotheeknemer meer informatie krijgen?