De Wegenverkeerswet (WVW) is ontwikkeld om de aansprakelijkheid van de eigenaar van een motorrijtuig te regelen. De meeste mensen denken dat als je als automobilist een aanrijding met een fietser of voetganger hebt, je als automobilist altijd aansprakelijk bent. In de meeste gevallen klopt dit ook, toch kent de WVW ook wat nuances.
Bij een ongeval is de eigenaar van het motorrijtuig aansprakelijk voor de schade aan fietsers en voetgangers. Hier kan hij alleen onderuit als hij kan aantonen dat er sprake van overmacht was. Er is een zeer expliciete uitleg van het begrip 'overmacht' in de WVW opgenomen, wat ervoor zorgt dat ongemotoriseerde verkeersdeelnemers een sterke positie tegenover de gemotoriseerde verkeersdeelnemers hebben.
De WVW biedt de meeste bescherming aan voetgangers en fietsers tot 14 jaar. Aantoonbare overmacht kan dan alleen mogelijk zijn als het kind opzettelijk heeft gehandeld. De WVW geeft bewust extra bescherming aan kinderen, omdat zij impulsief en onberekenbaar zijn en hierdoor extra gevaar lopen. Ook zijn de gevolgen van een aanrijding vooral voor kinderen vaak zeer ingrijpend.
Eigenaren van motorrijtuigen kunnen bij kinderen boven de 12 jaar nog wel kans maken op de overmachtsbepaling. Hoe jonger het kind echter is, hoe minder een beroep op overmacht gehonoreerd wordt. Jonge kinderen hebben vrijwel altijd het recht op volledige schadevergoeding, ook wel de 100%-regel genoemd.
Overmacht situaties met verkeersdeelnemers boven de 14 jaar, kunnen alleen mogelijk zijn als de gemotoriseerde verkeersdeelnemer helemaal foutloos en oplettend aan het verkeer heeft deelgenomen. Door deze bepaling lukt het eigenaren van motorrijtuigen in de praktijk alleen in zeer uitzonderlijke gevallen om dit aan te tonen.
Het daadwerkelijk door de eigenaar te vergoeden percentage van de schade van de fietser of voetganger hangt af van de mate van eigen schuld van de ongemotoriseerde deelnemer. Bijna altijd moet de gemotoriseerde deelnemer in ieder geval 50% betalen, de 50%-regel genoemd. De rechter beslist hoeveel de eigenaar van het motorrijtuig eventueel nog bovenop deze 50% moet betalen.